İyi bir dashboard, kullanıcının “şu an neye dikkat etmeliyim?” sorusuna birkaç saniyede cevap verir. Kötüsü her veriyi gösterir ama hiçbirini anlatmaz. Yönetim paneli ve dashboard projelerinde sık görülen yedi hatayı, düzeltme yollarıyla birlikte özetliyoruz.
1. Hiyerarşisiz, her şeyi gösteren ekran
Ekranda otuz kutu varsa hiçbiri öne çıkmaz. Başlamadan önce kullanıcının bu ekranda cevaplaması gereken üç ila beş soruyu yazın; her bileşen bu sorulardan birine hizmet etmelidir. En önemli göstergeler sol üstte ve en büyük boyutta durur; ikincil analizler detay sayfalarına veya açılır alanlara taşınır.
2. Soruya değil, görünüşe göre seçilen grafik
- Zaman içindeki değişim için çizgi grafik.
- Kategorileri karşılaştırmak için çubuk grafik; eksen sıfırdan başlamalıdır.
- Bütün içindeki pay için, yalnızca az sayıda (genellikle 2–5) kategori varsa pasta veya halka grafik.
- Kesin değerler gerekiyorsa grafik yerine tablo.
Üç boyutlu grafikler, çift eksenler ve çok dilimli pasta grafikleri okumayı zorlaştırır. Süsleme veriyi anlamayı hızlandırmıyorsa kaldırılmalıdır.
3. Bağlamsız sayılar
“1.240” tek başına bir şey söylemez. Önceki dönemle karşılaştırma, hedef veya normal aralık gösterin. Seçili tarih aralığı her zaman görünür olsun; saat dilimi ve verinin en son ne zaman güncellendiği de belirtilsin.
4. Kaybolan ve gizlenen filtreler
Sayfa değiştirince sıfırlanan filtre, kullanıcının çalışmasını siler. Etkin filtreleri liste üstünde çip olarak gösterin, tek dokunuşla temizlenebilir yapın ve filtre durumunu adres çubuğuna yansıtın; böylece görünüm paylaşılabilir ve geri düğmesi beklendiği gibi çalışır.
5. İhmal edilen tablo
Yönetim panellerinde işin büyük kısmı tabloda yapılır. Bir tablonun olmazsa olmazları:
- Sıralama ve arama
- Sayfalama veya büyük veri için sanal liste
- Sayısal sütunların sağa hizalanması ve sabit genişlikli rakamlar
- Yükleniyor, boş ve hata durumları
- Gerektiğinde toplu işlem ve dışa aktarma
- Satır başına net bir birincil eylem
6. Yetki ve veri tazeliğinin görmezden gelinmesi
Her kullanıcı her şeyi görmemeli ve yapamamalıdır. Yetkisi olmayan eylemleri gizlemek mi, pasif gösterip nedenini açıklamak mı daha doğru olduğuna bağlama göre karar verin; ama bunu bilinçli yapın. Ayrıca verinin ne kadar güncel olduğu (“Son güncelleme: 14:05”) görünmezse kullanıcı eski veriyle karar verebilir.
7. Mobil ve erişilebilirlik
Panelin yalnızca masaüstünde kullanılacağı varsayımı çoğu zaman yanlıştır. Tabloları küçük ekranda kart görünümüne çevirmeyi, grafikleri dokunmayla okunur hale getirmeyi planlayın. Durumları yalnızca renkle (kırmızı/yeşil) anlatmayın; ikon veya metin ekleyin ve kontrast oranlarını doğrulayın. Klavyeyle gezinme ve odak göstergesi de kontrol listesinde olmalıdır.
Başlamak için beş soru
- Bu ekranı kim, hangi anda açıyor?
- Açtığında hangi kararı vermeye çalışıyor?
- Bu karar için hangi üç sayı gerekli?
- Bir şey ters gittiğinde ilk hangi sinyal uyarı vermeli?
- Bu ekrandan hangi eylem tek dokunuşla yapılabilmeli?
